პირველი ქართული სტამბის მონუმენტი

ძველი თბილისის გულში, მტკვრის მარჯვენა სანაპიროსთან, დგას ქვის მოკრძალებული ძეგლი, რომელიც ქართული კულტურის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ეპოქას მოგვაგონებს. ეს არის პირველი ქართული სტამბის მონუმენტი, რომელიც ზუსტად იმ ადგილს აღნიშნავს, სადაც 1709 წელს მეფე ვახტანგ VI-მ ქვეყანაში პირველი ტიპოგრაფია დააარსა. ეს ძეგლი არ არის მხოლოდ ქალაქის ურბანული დეკორაცია; იგი ქართული ანბანისა და მწიგნობრობის ფიზიკური შენარჩუნების სიმბოლოა.

სამეფო ტიპოგრაფიის დაარსება

რუმინეთში მოღვაწე ქართველი სწავლულის, ანთიმოზ ივერიელის ტექნიკური დახმარებით, ვახტანგ VI-მ კავკასიაში პირველი საბეჭდი დაზგა ჩამოიტანა. სტამბის დაარსებამ ძირფესვიანად შეცვალა ცოდნის გავრცელების გზები საქართველოში. 1709 წლამდე ქართული ლიტერატურა და სასულიერო ტექსტები მხოლოდ ხელნაწერების სახით არსებობდა, რაც წიგნს იშვიათ და ძვირადღირებულ ფუფუნებად აქცევდა. საბეჭდი ტექნოლოგიის დანერგვამ კი ქართული ენის სტანდარტიზაციასა და წიგნიერების გაფართოებას შეუწყო ხელი.

„ვეფხისტყაოსნის“ პირველი გამოცემა

ამ სტამბის ყველაზე დიდი მიღწევა 1712 წელს შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნის“ პირველი ბეჭდური ვერსიის გამოცემა იყო. ამ ისტორიულმა აქტმა უდიდესი როლი ითამაშა პოემის ტექსტის დაცვასა და ერის გამაერთიანებელ ძალად ჩამოყალიბებაში. დღეს ეს მცირე მონუმენტი მშვიდად დგას იმ ადგილას, სადაც ოსტატები და მეცნიერები დაუღალავად შრომობდნენ ქართული სიტყვის უკვდავსაყოფად.