პატარა ატენის მთავარანგელოზის ეკლესია - ტანას ხეობის „გიორგობა“

როდესაც შიდა ქართლში, კერძოდ კი გორის მუნიციპალიტეტში მოგზაურობთ, საგზაო ნიშნები უმეტესად ატენის სიონისკენ მიგითითებენ. მიუხედავად იმისა, რომ სიონი არქიტექტურული შედევრია, მისგან სულ რაღაც რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს ერთი მყუდრო და ძალიან საინტერესო ადგილი, რომელიც ტურისტებს ხშირად გამორჩებათ ხოლმე. ეს არის პატარა ატენის მთავარანგელოზის ეკლესია, რომელსაც ადგილობრივები „ატენის გიორგობას“ უწოდებენ.

ტანას ხეობა თავისი ბუნებითა და ჰავით ყოველთვის გამორჩეული იყო. სოფელ პატარა ატენში ჩასვლისას, გორიდან დაახლოებით 10-12 კილომეტრში, ჰაერიც კი განსხვავებულია — აქ იგრძნობა ვენახების სურნელი და მდინარის ნესტი. ეს ისეთი ადგილია, სადაც ქალაქის ხმაურისგან მოშორებით, საკუთარ აზრებსაც კი გარკვევით გაიგონებთ.

რატომ „გიორგობა“?

ბევრს აინტერესებს, თუ ეკლესია მთავარანგელოზების (მიქაელისა და გაბრიელის) სახელობისაა, რატომ ეძახიან მას „ატენის გიორგობას“. პასუხი ხალხურ ტრადიციებშია. საუკუნეების განმავლობაში, ადგილობრივი თემი სწორედ გიორგობის დღესასწაულზე იკრიბებოდა აქ. ნოემბერში, დღესასწაულის დროს აქ სტუმრობა საშუალებას მოგცემთ იხილოთ, როგორ ინარჩუნებენ ოჯახები საუკუნოვან ტრადიციებს, თუმცა თუ სიმშვიდე გსურთ, გაზაფხული ან შემოდგომის მშვიდი დღეები საუკეთესო არჩევანია.

არქიტექტურული თავისებურებები

არქიტექტურულად ეს არის დარბაზული ტიპის ნაგებობა, რომელიც შიდა ქართლისთვის დამახასიათებელი მოყვითალო-მომწვანო თლილი ქვითაა ნაშენი. ტაძრის დღევანდელი სახე ძირითადად განვითარებულ შუა საუკუნეებს მიეკუთვნება, თუმცა მისი ფუნდამენტი უფრო ძველია. ეკლესიის გარშემო სეირნობისას დააკვირდით წყობას: ქვების სხვადასხვა ფენა ნათლად აჩვენებს ტაძრის განახლებისა და რეკონსტრუქციის ისტორიას. სამხრეთის შესასვლელი სადა, მაგრამ დახვეწილი ჩუქურთმებითაა შემკული. შიგნით სივრცე მცირეა, მაგრამ მასიური და შთამბეჭდავი. ვიწრო სარკმლებიდან შემოსული შუქი ქმნის მისტიკურ გარემოს, სადაც ჩურჩულით საუბარიც კი ბუნებრივი გეჩვენებათ. კედლებზე შემორჩენილია ფრესკებისა და წარწერების ფრაგმენტები — აქ ნაჩქარევი ვიზიტი დანაშაულია, ტაძარს დრო სჭირდება.

პრაქტიკული რჩევები

გორიდან მანქანით მისვლას 15-20 წუთი დასჭირდება. გზა ასფალტირებულია და ნებისმიერი ავტომობილისთვის გამოსადეგი. თბილისიდან მგზავრობა საათნახევარს მოითხოვს. შემოდგომა, განსაკუთრებით სექტემბრის ბოლო და ოქტომბერი, საუკეთესო პერიოდია — ტანას ხეობა ამ დროს ოქროსფერად იფერება, ხოლო რთველის პერიოდი ადგილობრივი „ატენური“ ღვინის დასაგემოვნებლად საუკეთესო დროა. ეკლესიის მიმდებარედ მაღაზიები ცოტაა, ამიტომ წყალი და წასახემსებელი გორში მოიმარაგეთ. ადგილობრივი მარნებიდან ატენური ღვინის შეძენა კი საუკეთესო გადაწყვეტილება იქნება.

რა ვნახოთ ახლოს?

პატარა ატენში ვიზიტისას აუცილებლად დაგეგმეთ შემდეგი ადგილები:

1. ატენის სიონი: სულ რაღაც 5 წუთის სავალზე, მე-7 საუკუნის უმნიშვნელოვანესი ძეგლი.
2. ატენის ციხე: კლდეზე აღმართული სიმაგრე, საიდანაც ხეობის პანორამული ხედი იშლება.
3. ბიისის ჩანჩქერი: დაახლოებით 10 კმ-ში მთებისკენ. ზამთარში ის იყინება და უზარმაზარ ყინულის კედლად იქცევა.
4. გორის ციხე და მუზეუმი: ისტორიული სურათის სრულყოფისთვის.