მედეას ქანდაკება: ბათუმის ოქროსფერი გული

ბათუმის ოქროსფერი გული

თუ ძველი ბათუმის ქვაფენილიან ქუჩებში სეირნობთ, ადრე თუ გვიან აუცილებლად აღმოჩნდებით ევროპის მოედანზე. მის ცენტრში დგას მედეას ქანდაკება, ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი ღირსშესანიშნაობა. თეთრ მარმარილოს პედესტალზე აღმართული ეს ბრინჯაოს მონუმენტი მხოლოდ ქანდაკება არ არის; ეს არის მძლავრი განაცხადი საქართველოს ანტიკური ფესვებისა და მისი ევროპულ ცივილიზაციასთან კავშირის შესახებ. მედეას ხელში ოქროს საწმისი უჭირავს — სიმდიდრის, ძალაუფლებისა და კოლხეთის სამეფოსა და ანტიკური სამყაროს დამაკავშირებელი სიმბოლო.

ბევრჯერ მინახავს, როგორ იცვლება ძეგლის იერსახე დღის განმავლობაში. აჭარის კაშკაშა მზე ოქროს საწმისს განსაკუთრებულ ელფერს სძენს, საღამოს კი პროჟექტორების შუქზე ქანდაკება კიდევ უფრო დრამატულად გამოიყურება. ბევრი ადგილობრივისთვის მედეა არის ხიდი ჩვენს მითოლოგიურ წარსულსა და თანამედროვე მისწრაფებებს შორის.

მედეას მითი და ოქროს საწმისი

ქანდაკების არსის გასაგებად, მისი ისტორია უნდა ვიცოდეთ. ბერძნული წყაროების მიხედვით, მედეა კოლხეთის მეფის, აიეტის ასული იყო. მიუხედავად იმისა, რომ დასავლურ ლიტერატურაში მას ხშირად ტრაგიკულ პერსონაჟად ხატავდნენ, საქართველოში მედეა უდიდესი ცოდნის მქონე ქალად მიიჩნევა, განსაკუთრებით მედიცინის დარგში — მეტიც, არსებობს მოსაზრება, რომ თავად სიტყვა „მედიცინა“ მისი სახელიდან მომდინარეობს.

მოქანდაკე დავით ხმალაძის მიერ შექმნილი ძეგლი 2007 წელს გაიხსნა. მედეას საწმისი ზღვისკენ აქვს მიშვერილი, რაც სიმბოლურად იმ საზღვაო გზებზე მიანიშნებს, რომლებიც კოლხეთს ანტიკურ სამყაროსთან აკავშირებდა. მართალია, თავის დროზე ძეგლის მშენებლობაზე დახარჯულმა 1.2 მილიონმა ლარმა საზოგადოებაში აზრთა სხვადასხვაობა გამოიწვია, დღეს ბათუმის ცენტრის წარმოდგენა მის გარეშე შეუძლებელია.

არქიტექტურა და ევროპის მოედნის ატმოსფერო

ქანდაკება საკმაოდ მაღალია, რაც საშუალებას გაძლევთ ის რამდენიმე კვარტლის მოშორებითაც კი დაინახოთ. პედესტალი შემკულია რელიეფებით, რომლებიც „არგონავტიკის“ სცენებს ასახავს. საწმისზე გამოყენებული ოქროს ფირფიტები ნამდვილია, რაც მის განსაკუთრებულ ბზინვარებას განაპირობებს მზის ჩასვლისას.

თვითონ ევროპის მოედანი ურბანული დაგეგმარების მშვენიერი ნიმუშია. მის გარშემო XIX-XX საუკუნეების არქიტექტურაა — ზოგი ორიგინალური, ზოგიც კი რესტავრირებული ან „Belle Époque“-ის სტილში აშენებული. მოედანი ევროპული ქალაქის ატმოსფეროს ქმნის სუბტროპიკებში. აქვეა ასტრონომიული საათი, რომელიც მზისა და მთვარის განლაგებას გვიჩვენებს. ეს საუკეთესო ადგილია სკამზე ჩამოსაჯდომად და ყავის დასალევად.

პრაქტიკული რჩევები ვიზიტორებისთვის

საუკეთესო დრო სანახავად: სტუმრებს ვურჩევ, მოედანი ორჯერ მოინახულონ. ერთხელ დღისით, რომ არქიტექტურა და რელიეფები დეტალურად დაათვალიერონ, და მეორედ — ღამით. საღამოს განათება ძეგლს ჯადოსნურ ელფერს სძენს.

როგორ მივიდეთ: თუ ქალაქის ცენტრში ხართ, ფეხით მარტივად მიხვალთ. ბათუმის ბულვარიდან ან პიაცადან სულ რაღაც 10 წუთის სავალია.

რა რჩებათ ყურადღების მიღმა: ნუ შემოიფარგლებით მხოლოდ ქანდაკებით. დააკვირდით ირგვლივ არსებულ შენობებს; ზოგიერთს გამორჩეული ხეზე კვეთა და ვიტრაჟები აქვს. ზაფხულში მოძებნეთ მოედნის შადრევნები — სიცხეში განტვირთვის საუკეთესო გზაა.

სად დავისვენოთ: მოედანზე კაფეებია. მართალია, ლოკაციის გამო ფასები ცოტა მაღალია, მაგრამ თურქული ყავის ან ჭიქა ადგილობრივი ღვინის მირთმევა მედეას ხედით, ნამდვილი ბათუმური რიტუალია.

მიმდებარე ადგილები

1. ასტრონომიული საათი: მდებარეობს იქვე, ეროვნული ბანკის კოშკზე.
2. ბათუმის ბულვარი: სულ რამდენიმე წუთის სავალზე, ზღვის პირას სასეირნოდ.
3. პიაცა: იტალიური სტილის მოედანი მოზაიკითა და ცოცხალი მუსიკით.
4. ანბანის კოშკი და ალი და ნინო: გაისეირნეთ ზღვისკენ დაახლოებით 12 წუთი და ნახავთ ამ თანამედროვე სიმბოლოებს.