მამიშლოს ბირინჯი ქიღმას ეკლესია

მამიშლოს ბირინჯი ქიღმას ეკლესია მდებარეობს ტყიან ფერდობზე, მდინარე ქარასუს ზემოთ, მამიშლოსა და ამამლოს დამაკავშირებელი გზიდან მცირე საფეხმავლო მანძილზე. VIII–IX საუკუნეებით დათარიღებული ეს მცირე დარბაზული ეკლესია დმანისის მიდამოებში ადრექრისტიანული ძეგლების ერთ-ერთი მაგალითია ქვემო ქართლში.

ისტორიული კონტექსტი და მნიშვნელობა

ეკლესია მიეკუთვნება სამხრეთ საქართველოს ადრეშუასაუკუნეების სამშენებლო ტრადიციას. ბილიკების აღწერებში ის VIII–IX საუკუნეებით თარიღდება, პერიოდით, როცა მდინარის ხეობებში სოფლის თემებისთვის მცირე დარბაზულ ეკლესიებს აშენებდნენ. მამიშლოს, ქვემო ოროზმანისა და საფარლოს მიდამოებში მსგავსი ნანგრევები ქრისტიანობის უწყვეტ არსებობაზე მიუთითებს დმანისის ქალაქად ჩამოყალიბებამდე და შემდეგაც.

არქიტექტურა და დეტალები

ნაგებობა ერთნავიანი დარბაზია უხეშად დამუშავებული ქვით. ყურადღება მიაქციეთ:

• სქელ ქვის კედლებს მინიმალური დეკორით, რაც ადრეული სოფლის ეკლესიებისთვისაა დამახასიათებელი.
• აღმოსავლეთით მცირე აფსიდას და ვიწრო სარკმლებს.
• გვიანდელი შეკეთებების კვალს და ნაწილობრივ ჩამონგრეულ მონაკვეთებს, სადაც წყობა კარგად ჩანს.
• მშვიდ ტყიან გარემოს და ხედებს ქარასუს ხეობისკენ.

ვიზიტორთა ინფორმაცია და როგორ მივიდეთ

მისასვლელი გზა და მოკლე ბილიკია.

• დმანისიდან დაახლოებით 7 კმ მამიშლოს მიმართულებით მაშავერას ხეობის გზაზე.
• ბილიკის საწყისი მამიშლო-ამამლოს გზაზეა, მდინარესთან პატარა პიკნიკის ადგილსა და წყლის წყაროსთან.
• გზიდან გადადით მდინარეზე და აუყევით ბილიკს ზემოთ. ეკლესიამდე სიარული 15–20 წუთია და ფერდობი საშუალო სირთულისაა.
• გზის მდგომარეობა: მამიშლომდე გზა მოასფალტებულია, მაგრამ ვიწრო. ბილიკის საწყისთან მისასვლელი ხრეშიანია. წვიმის შემდეგ 4x4 უფრო კომფორტულია, მშრალ ამინდში სედანიც მიდის. ეკლესიამდე მანქანა არ ადის, ბოლო მონაკვეთი მხოლოდ ფეხით.

პრაქტიკული რჩევები პატივისცემით ტურიზმისთვის

• ჩაიცვით გამძლე ფეხსაცმელი; წვიმის შემდეგ ბილიკი სრიალაა.
• ჩაცმა მოკრძალებული. ადგილი სალოცავია, თუნდაც წირვა იშვიათად ტარდებოდეს.
• წაიღეთ წყალი და მზისგან დამცავი. ადგილზე მაღაზია, ტუალეტი და ნაგვის ურნა არ არის.
• დაიცავით სიჩუმე, ნუ აიღებთ ქვებს და ნუ აივლით კედლებზე.
• საუკეთესო სეზონია გაზაფხული და შემოდგომა; ზაფხულში დილით სჯობს.

ხშირად დასმული კითხვები

მოქმედია ეკლესია?

ძეგლადაა დაცული. ადგილობრივები ხანდახან ლოცულობენ, რეგულარული წირვის განრიგი არ არის.

რამდენად რთულია ასვლა?

მოკლე, მაგრამ აღმართია. ფიზიკური სირთულე მარტივი עד საშუალოა.

შეიძლება მანქანით მისვლა?

არა. მანქანით მიხვალთ მდინარესთან საწყისამდე, შემდეგ მხოლოდ ფეხით.

რა ვნახოთ ახლომახლო

• დმანისის ნაქალაქარი და დმანისის სიონი, 7 კმ-ში, ადრეული ადამიანის ნამარხებით და VI–IX საუკუნის ბაზილიკით.
• ქვემო ოროზმანი და არქეოლოგიური ზონა.
• საფარლოს ეკლესიები, მათ შორის საფარლოს ბირინჯი, რამდენიმე კილომეტრში.
• ბოლნისის სიონი, დაახლ. 35 კმ-ში.