ქართვლის დედა

სოლოლაკის ქედზე აღმართული ქართვლის დედა თბილისის ყველაზე თვალსაჩინო არქიტექტურული მონუმენტი და დედაქალაქის უმთავრესი სიმბოლოა. ქანდაკება ქალაქის 1500 წლის იუბილეს აღსანიშნავად შეიქმნა და მას შემდეგ უცვლელად გადაჰყურებს ისტორიულ უბნებს. მონუმენტი ზუსტად გადმოსცემს ქართველი ხალხის იდენტობას, ტრადიციებსა და ხასიათს: მარცხენა ხელში მას ღვინით სავსე თასი უჭირავს მეგობრების დასახვედრად, ხოლო მარჯვენაში — მახვილი მათთვის, ვინც ქალაქში მტრობით მოდის.

ელგუჯა ამაშუკელის ჩანაფიქრი და შემოქმედება

მონუმენტის ავტორი ცნობილი ქართველი მოქანდაკე ელგუჯა ამაშუკელი გახლავთ. 1958 წელს, თავდაპირველი პროექტის მიხედვით, დროებითი ქანდაკება ხისგან დამზადდა. ვინაიდან ძეგლმა საზოგადოების უდიდესი მოწონება დაიმსახურა, ხოლო ქედზე არსებული კლიმატური პირობები ხეს აზიანებდა, 1963 წელს იგი ალუმინის ფურცლებით შემოსეს. 1997 წელს კი ძველი მონუმენტი სრულად ჩაანაცვლა ახლანდელმა ალუმინის ქანდაკებამ. ამ შედევრისთვის ავტორს შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია მიენიჭა. ძეგლის მონუმენტური, მკაფიო კონტურები სპეციალურად ისეა გათვლილი, რომ ქვედა უბნებიდან და მოედნებიდან კარგად იკითხებოდეს.

კულტურული მნიშვნელობა და სოლოლაკის ქედი

სოლოლაკის ქედს, სადაც მონუმენტია განთავსებული, უმნიშვნელოვანესი ისტორიული როლი ჰქონდა, რადგან მასზე გადიოდა ძველი თბილისის დამცავი ხელოვნური თუ ბუნებრივი ზღუდეები. ქართვლის დედა სამშობლოს ალეგორიული სახეა. თასისა და ხმლის სიმბოლიკა ასახავს საქართველოს მრავალსაუკუნოვან ისტორიას, სადაც ქვეყანა მუდამ ახერხებდა სტუმართმასპინძლობის შენარჩუნებას უწყვეტი თავდაცვითი ბრძოლების პარალელურად. დღეს მონუმენტის მიმდებარე პლატფორმა წარმოადგენს საუკეთესო გადასახედს, საიდანაც ხელისგულივით ჩანს მტკვრის ხეობა, ძველი თბილისი და დედაქალაქის ცენტრალური უბნები.