ხონის წმინდა გიორგის საკათედრო ტაძარი

ხონის წმინდა გიორგის საკათედრო ტაძარი იმერეთის მხარეში მდებარე ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლია. ქალაქის ცენტრში აღმართული ეს უძველესი ეკლესია ხონისა და სამტრედიის ეპარქიის მთავარ კათედრალს წარმოადგენს. მიუხედავად იმისა, რომ მოგზაურები ხონს ხშირად დასავლეთ საქართველოს კანიონებისკენ მიმავალ გზაზე გადიან, ეს ტაძარი საუკუნეების განმავლობაში დაგროვილ სულიერ მემკვიდრეობასა და რეგიონის ისტორიულ მეხსიერებას ინახავს.

ტაძრის არქიტექტურა და სამშენებლო ფენები

ტაძარი თავისი არქიტექტურული სტილით არის დიდი ზომის, უგუმბათო სამნავიანი ბაზილიკა, რომელიც ნაშენია სადა, თეთრი თლილი ქვით. ისტორიული წყაროების თანახმად, ტაძარი XI საუკუნეში, მეფე გიორგი I-ის დროს აიგო, თუმცა მკვლევართა ნაწილი მის ადრეულ საძირკველს VIII საუკუნით ათარიღებს. სივრცის გაფართოების მიზნით, ეკლესიას სამხრეთითა და ჩრდილოეთით დამატებითი კედლები მიაშენეს XII, XIV და XIX საუკუნეების განახლებების დროს. ტაძარს გარს უვლის მაღალი ქვის გალავანი, რომლის სამხრეთ მხარეს აღმართულია დახვეწილი სამრეკლო. სამრეკლოს პირველი სართული ოთხკუთხაა, ხოლო მეორე — მრავალკუთხედი ფორმისაა და ექვსი გაშლილი თაღით გამოირჩევა.

ისტორიული მნიშვნელობა და სიწმინდეები

ხონის საეპისკოპოსო კათედრა იმერეთის სამეფოში უდიდესი გავლენით სარგებლობდა. ხონელი მღვდელმთავრები და თავად საკათედრო ტაძარი დატანილია XVII საუკუნის ევროპელი მისიონერების, არქანჯელო ლამბერტისა და ქრისტოფორო კასტელის რუკებსა და ჩანაწერებში. ტაძარში საუკუნეების განმავლობაში დაცული იყო უძვირფასესი ქართული სიძველეები, მათ შორის წმინდა გიორგის XI საუკუნის ოქროცურვილი ჭედური ხატი, რომელიც მეცნიერულად ექვთიმე თაყაიშვილმა შეისწავლა. საეკლესიო გადმოცემით, ტაძარში საუკუნეების მანძილზე დასვენებული იყო წმინდა გიორგის მარჯვენა მკლავის რელიკვია, რის გამოც ხონს ყოველთვის უამრავი მომლოცველი სტუმრობდა.