კავთისხევის წმინდა გიორგის მონასტერი

შიდა ქართლში, მდინარე კავთურას თვალწარმტაც ხეობაში ჩაფლული კავთისხევის წმინდა გიორგის სახელობის მონასტერი შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების გამორჩეული ძეგლია. მართალია, მას ხშირად მისი უფრო ცნობილი მეზობელი, ქვათახევი ჩრდილავს, მაგრამ ეს მონასტერი ვიზიტორებს სთავაზობს სიმშვიდითა და სულიერებით სავსე გამოცდილებას. მისი მდებარეობა ტყით დაფარულ გორაკებს შორის კიდევ უფრო აძლიერებს განმარტოებისა და სიმყუდროვის ატმოსფეროს, რაც მას იდეალურ ადგილად აქცევს მათთვის, ვინც ისტორიულ შემეცნებასა და სიმშვიდეს ერთად ეძებს.

მონასტრის ისტორია

კავთისხევის ისტორია XII-XIII საუკუნეებიდან, საქართველოს ოქროს ხანიდან იწყება. მიუხედავად იმისა, რომ მისი დამაარსებლის ზუსტი ვინაობა უცნობია, არქიტექტურული სტილი მის აგებას კულტურული აღმავლობის ამ პერიოდს უკავშირებს. როგორც ბევრი სხვა ქართული მონასტერი, კავთისხევიც რელიგიური და კულტურულ-საგანმანათლებლო კერა იყო. საუკუნეების განმავლობაში მან მრავალი შემოსევა გადაიტანა, მათ შორის თემურ-ლენგის გამანადგურებელი ლაშქრობები XIV საუკუნეში. მოგვიანებით მონასტერი აღადგინეს, ხოლო XVIII საუკუნეში მას სამრეკლოც დაემატა. საბჭოთა პერიოდში მიტოვებული სავანე XX საუკუნის ბოლოს კვლავ აღორძინდა და დღეს აქ მოქმედი მამათა მონასტერია.

არქიტექტურა და თავისებურებები

კომპლექსის მთავარი ნაგებობა დარბაზული ტიპის ეკლესიაა, რომელიც სუფთად გათლილი ქვიშაქვის კვადრებითაა ნაგები. ეკლესიის ყველაზე შთამბეჭდავი ნაწილი მისი აღმოსავლეთის ფასადია: აქ გამოსახულია მასიური, რთული ჩუქურთმებით შემკული ჯვარი, რომლის გვერდითაც ორნამენტირებული სარკმლის ჩარჩოები და რომბისებრი ფიგურებია განთავსებული. ქვის დამუშავების ოსტატობა განსაკუთრებულია და იმ დროის მაღალმხატვრულ დონეზე მიუთითებს. ინტერიერში დღემდე შემორჩენილია ფრესკების ფრაგმენტები, რაც ოდესღაც კედლების მდიდარ მოხატულობაზე მიანიშნებს. კომპლექსში ასევე შედის XVIII საუკუნის ორსართულიანი სამრეკლო, გალავანი და სხვა სამონასტრო ნაგებობები.

გიდის რჩევები და პრაქტიკული ინფორმაცია

კავთისხევში მოსახვედრად ქალაქ კასპიდან სოფელ წინარეხის მიმართულებით უნდა იმოძრაოთ. გზის ბოლო მონაკვეთი შესაძლოა გრუნტის იყოს, ამიტომ მაღალი გამავლობის ავტომობილი სასურველია. მოსანახულებლად საუკეთესო დრო გვიანი გაზაფხული და ადრეული შემოდგომაა. რადგან ეს მოქმედი მონასტერია, ჩაიცვით შესაფერისად: მხრებისა და მუხლების დამფარავი სამოსი აუცილებელია. ტურისტები ხშირად ვერ აცნობიერებენ ამ ადგილის განსაკუთრებულ სიმშვიდეს. ხალხმრავალი ძეგლებისგან განსხვავებით, აქ ხშირად სრულ მარტოობაში აღმოჩნდებით, სადაც მხოლოდ ისტორია და მდინარის ჩხრიალი ისმის, რაც ვიზიტს დაუვიწყარს ხდის.

რას ვნახავთ ახლოს

• ქვათახევის მონასტერი: სულ რამდენიმე კილომეტრში მდებარე ეს უფრო დიდი და ცნობილი მონასტერი კავთისხევის არქიტექტურულ „უფროს ძმად“ ითვლება.
• რკონის სამონასტრო კომპლექსი: ულამაზეს ხეობაში გაშენებული ეს შუა საუკუნეების კომპლექსი შესანიშნავი ადგილია ერთდღიანი მოგზაურობისთვის.
• ერთაწმინდის ტაძარი: XIII საუკუნის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ტაძარი კასპის მუნიციპალიტეტში, რომელიც ცნობილია თავისი ფასადებით.
• სამთავისის ტაძარი: XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების შედევრი და იუნესკოს წინასწარი სიის ძეგლი.