გოხნარის ეკლესია

ქვემო ქართლში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის მთიანეთში მდებარე გოხნარის ეკლესია შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების მნიშვნელოვანი ძეგლია. ეს მკაცრი ქვის ნაგებობა მჭიდროდ არის დაკავშირებული ბაღვაშთა ძლიერ ფეოდალურ საგვარეულოსთან, კერძოდ კი ლიპარიტ V ბაღვაშის სახელთან. მთის კლიმატისთვის დამახასიათებელი გამძლეობით გამორჩეული ეკლესია ადგილობრივი ვულკანური ქვითაა ნაგები და ორგანულად ერწყმის რეგიონის მკაცრ, კლდოვან პეიზაჟს.

არქიტექტურული მახასიათებლები და კლდეკარის საერისთავო

შუა საუკუნეებში გოხნარის მიმდებარე ტერიტორია კლდეკარის საერისთავოს გავლენის სფეროს წარმოადგენდა, სადაც ბაღვაშთა დინასტია უდიდეს პოლიტიკურ და სამხედრო ძალაუფლებას ფლობდა. გოხნარის ეკლესია ტიპური ქართული ერთნავიანი დარბაზული ტაძრის ნიმუშია. იმავე ეპოქის ურბანულ ცენტრებში აგებული მდიდრულად მორთული საკათედრო ტაძრებისგან განსხვავებით, ეს რეგიონული სალოცავი უპირატესობას ანიჭებს სტრუქტურულ სიმყარესა და ფუნქციურ გამძლეობას.

მასიური, სადა კედლები მოკლებულია რთულ ჩუქურთმებსა და ვრცელ წარწერებს, რაც ხაზს უსვამს მის უპირველეს დანიშნულებას — ყოფილიყო მშვიდი სალოცავი სივრცე და ადგილობრივი მოსახლეობის სულიერი საყრდენი. ვულკანური ქვის წყობამ საუკუნეების განმავლობაში გაუძლო ბუნების ზემოქმედებას და დღემდე ინარჩუნებს შუა საუკუნეების ეპოქის ავთენტურ, მონუმენტურ ხასიათს.