გელათის მართალი ლაზარეს აღდგინების ეკლესიის ნანგრევები

გელათის სამონასტრო კომპლექსის აღმოსავლეთ ნაწილში, ხშირი ტყის პირას შემორჩენილი მართალი ლაზარეს აღდგინების ეკლესიის ნანგრევები შუა საუკუნეების ქართული საეკლესიო ცხოვრების მნიშვნელოვან ეპიზოდს ინახავს. მიუხედავად იმისა, რომ ტურისტების ყურადღება ძირითადად მთავარი ტაძრებისკენ არის მიმართული, ეს ქვის ფრაგმენტები იმერეთის რეგიონის ძეგლთა შორის განსაკუთრებულ სიმშვიდესა და სიძველის ატმოსფეროს ქმნის.

დავით აღმაშენებლის ეპოქის არქიტექტურა

ტაძარი საქართველოს სამეფოს ოქროს ხანაში აშენდა და წარმოადგენდა დავით IV აღმაშენებლის მიერ დაარსებული უზარმაზარი საგანმანათლებლო და სასულიერო აკადემიის განუყოფელ ნაწილს. საძირკველი და გადარჩენილი კედლები ნაგებია ადგილობრივი კირქვითა და წყალწითელას ხეობის მდინარის ქვით. მეცნიერთა აზრით, ტაძარი კლასიკურ შუა საუკუნეების პროპორციებს იმეორებდა და ძირითადად გაფართოებული სამონასტრო საძმოს ყოველდღიური მსახურებისთვის იყო განკუთვნილი.

ლანდშაფტი და სამშენებლო ტექნიკა

ნაგებობის განლაგება ნათლად აჩვენებს შუა საუკუნეების ოსტატების მიერ რთული რელიეფის ათვისების უნარს. ეკლესია უშუალოდ ბორცვის ბუნებრივ კონტურებშია ჩასმული და სიმყარისთვის კლდოვან ფუძეს იყენებს. საუკუნეების განმავლობაში, ბუნებამ ნაწილობრივ დაფარა პერიმეტრი, რის გამოც დღეს ნათლად ჩანს XII საუკუნის ოსტატების მიერ გამოყენებული კირხსნარის ტექნიკა. ფასადის გარეშე დარჩენილი უხეში წყობა ქართული სამშენებლო მეთოდების უნიკალურ ჭრილს წარმოადგენს.