ფოლადაურის გერმანული სადნობი ღუმელები

ფოლადაურის ტყეში ამ ნაგებობას შემთხვევით რომ წააწყდეთ, აუცილებლად იფიქრებთ, რომ შუა საუკუნეების ციხესიმაგრის ნანგრევებს მიაგენით. ძველ ჩანაწერებსა და ზოგიერთ გეოგრაფიულ რუკაზეც კი ის მართლაც შეცდომითაა მოხსენიებული, როგორც თავდაცვითი ნაგებობა. სინამდვილეში, ხავსით დაფარული ეს მასიური თაღოვანი კედლები მე-19 საუკუნის ევროპული წარმოების უნიკალური ნიმუშია — გერმანელი კოლონისტების მიერ აშენებული მეტალურგიული ქარხნის ნაშთები.

შვაბი კოლონისტები და ფოლადის ხეობა

მე-19 საუკუნის დასაწყისში ქვემო ქართლში ჩამოსახლებულმა შვაბებმა დააარსეს კოლონია კატარინენფელდი, რომელსაც დღეს ბოლნისი ჰქვია. გარდა იმისა, რომ გერმანელებმა რეგიონში სამაგალითო სოფლის მეურნეობა და მეღვინეობა განავითარეს, მათ საქართველოში ახალი ინდუსტრიული ტექნოლოგიებიც შემოიტანეს. მდინარე ფოლადაურის ხეობა მდიდარი იყო რკინის მადნით, რის გამოც კოლონისტებმა პირდაპირ ტყეში მასიური სადნობი ღუმელები გამართეს. ადგილმდებარეობა სტრატეგიულად იყო შერჩეული: უღრანი ტყე იძლეოდა ღუმელებისთვის საჭირო ხე-ტყის მასალას, ხოლო მდინარე წარმოებისთვის აუცილებელ ენერგიას უზრუნველყოფდა.

ბუნების მიერ შთანთქმული ინდუსტრიული არქიტექტურა

დღემდე შემორჩენილი ნაგებობა შედგება ოსტატურად ნაშენი სქელი კედლებისა და დიდი თაღოვანი ღიობებისგან, სადაც თავის დროზე მაღალი ტემპერატურის დნობის პროცესი მიმდინარეობდა. ამჟამად ძეგლი მთლიანად ბუნებას აქვს ათვისებული — ხეები პირდაპირ ქვის წყობიდან იზრდება, ხოლო ხავსი სრულად ფარავს ნათალ ქვებს. თაღების შიგნით დღემდე აშკარად ჩანს ცეცხლისგან გაშავებული კედლები, რაც აქაური წარმოების მასშტაბებზე მეტყველებს. ვინაიდან ტერიტორია ნაკლებადაა ცნობილი ფართო მასებისთვის, აქ შენარჩუნებულია ხელუხლებელი, მისტიკური გარემო, სადაც ადამიანის შრომის ისტორია და ველური ბუნება ერთმანეთს ერწყმის.