ერთაწმინდის ეკლესია

ერთაწმინდის ტაძარი შიდა ქართლის რეგიონში მდებარე ქართული ხუროთმოძღვრების გამორჩეული მონუმენტია. XIII საუკუნის შუა ხანებში აგებული წმინდა ევსტათი პლაკიდას სახელობის ეკლესია ჩახაზული ჯვრის ტიპის ნაგებობას წარმოადგენს. ტაძარი მნიშვნელოვან ეტაპს ასახავს ქართული ქვის კვეთისა და ორნამენტირების განვითარების ისტორიაში, რაც მკაფიოდ ვლინდება მის მონუმენტურ პროპორციებსა და დახვეწილ ფასადებში.

სააკაძეთა საგვარეულო საძვალე და ისტორია

ტაძრის მშენებლობა 1240-1250-იან წლებს მიეკუთვნება, როდესაც ქართულ არქიტექტურაში ახალი მხატვრული ფორმები მკვიდრდებოდა. საუკუნეების განმავლობაში ერთაწმინდა აღმოსავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი უძლიერესი ფეოდალური საგვარეულოს — სააკაძეების სამფლობელოსა და საძვალეს წარმოადგენდა. ტაძრის ინტერიერი თავის დროზე სრულად ყოფილა მოხატული, თუმცა ისტორიულმა ქარტეხილებმა ფრესკები ძლიერ დააზიანა. პირვანდელი მხატვრობის ფრაგმენტები დღეს მხოლოდ საკურთხეველსა და საყრდენ ბურჯებზეა შემორჩენილი.

ხუროთმოძღვრული თავისებურებები და ფასადის დეკორი

ეკლესია ნაგებია სუფთად გათლილი მოყვითალო-ნაცრისფერი კვადრებით. ძეგლის უმთავრეს ღირებულებას მისი მდიდრული ფასადები წარმოადგენს. განსაკუთრებით გამოირჩევა აღმოსავლეთის კედელი, რომლის ცენტრალურ ნაწილშიც უზარმაზარი, ჩუქურთმებით უხვად შემკული ჯვარია გამოყვანილი. გეომეტრიული და მცენარეული ორნამენტები, ვაზის მოტივები და რელიეფური გამოსახულებები გვიანი ფეოდალური ხანის ქართველი ოსტატების უბადლო ნიჭზე მეტყველებს.