დესი: თრუსოს ხეობის ნასოფლარი

თრუსოს ხეობის სიღრმეში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 2100 მეტრზე, დესი მდებარეობს. ეს ადგილი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი ნასოფლარია. დესი იმ დასახლებებს მიეკუთვნება, სადაც მუდმივი მოსახლეობა აღარ დარჩა და სადაც დრო თითქოს ათწლეულების წინ გაჩერდა. სოფელი მხოლოდ ქვის ნანგრევებითა და წარსულის ექოებითღა შემოგვრჩა.

ისტორია და არქიტექტურა

დესისთვის დამახასიათებელია ტრადიციული თავდაცვითი არქიტექტურა. ნაგებობები აშენებულია ფიქალისა და ადგილობრივი ქვისგან, კირხსნარის გარეშე. ვიწრო და მოუპირკეთებელ ბილიკებზე სეირნობისას შეამჩნევთ თავდაცვითი კოშკების ნაშთებს, რომლებიც ბუნებას ნელ-ნელა მიაქვს. ეს სახლები ოდესღაც მყუდრო კერა იყო, თუმცა მათი კონსტრუქცია მტრისგან თავდასაცავად იყო მოწყობილი. აქ არ არის თანამედროვე ჩარევები, რაც დესის უნიკალურს ხდის ეთნოგრაფიული ისტორიის მოყვარულთათვის.

გეოგრაფია და მისასვლელი გზები

დესამდე მისასვლელად თრუსოს ხეობის „ველურ“ ნაწილში უნდა შეხვიდეთ. გზა მდინარე თერგის გასწვრივ იწყება. ლაშქრობის ხანგრძლივობა მთავარი ბილიკიდან დაახლოებით ერთი საათია. რელიეფი შედარებით სწორია, თუმცა სეზონის მიხედვით შესაძლოა გზა ტალახიანი ან ქვიანი იყოს. ვიზიტისთვის საუკეთესო პერიოდი ივნისის ბოლოდან სექტემბრის დასაწყისამდეა. ზამთარში გზები ხშირად ჩაკეტილია თოვლის გამო.

პრაქტიკული რჩევები

რადგან დესში მუდმივი მაცხოვრებელი არ არის, აქ არანაირი ინფრასტრუქტურა არ დაგხვდებათ. არ არის მაღაზიები, კაფეები ან სასტუმრო სახლები. აუცილებლად იქონიეთ წყალი, საკვები და სათანადო ეკიპირება. ნანგრევებთან სეირნობისას გაითვალისწინეთ, რომ კედლები არამდგრადია, ამიტომ სიფრთხილე გამოიჩინეთ. აქ გამეფებული სიჩუმე ადამიანს უბიძგებს კავკასიის ისტორიაზე დაფიქრდეს.

რეკომენდაციები მიმდებარედ

თუ დესში ხართ, აუცილებლად მოინახულეთ ზაქათგორის ციხე, რომელიც ხეობას გადაჰყურებს. ასევე, არ გამოგრჩეთ მინერალური წყლის ტრავერტინები, რომლებიც კლდეებს ნარინჯისფერ და წითელ ფერებში ღებავს. აბანოს მინერალური ტბაც ახლოსაა, რომელიც თავისი ბუნებრივი, მჩქეფარე ფერებით ტურისტებს განსაკუთრებით ხიბლავს.