ჩოლმანის დოლმენი

ჩოლმანის დოლმენი წარმოადგენს საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ ბრინჯაოს ხანის მეგალითური არქიტექტურის საინტერესო ნიმუშს. კასპის მუნიციპალიტეტში მდებარე ეს ძეგლი მიეკუთვნება ე.წ. „ციკლოპური“ ნაგებობების ტიპს. მიუხედავად იმისა, რომ საქართველო მსოფლიოში უფრო მეტად შუა საუკუნეების ტაძრებითა და ციხესიმაგრეებითაა ცნობილი, მსგავსი პრეისტორიული ძეგლები გვაძლევს წარმოდგენას იმაზე, თუ როგორ ცხოვრობდნენ და რა ტიპის რიტუალებს ასრულებდნენ ძველთაძველი ტომები მთიან რეგიონებში.

კონსტრუქცია და არქიტექტურული მახასიათებლები

ძეგლი შედგება მასიური, დაუმუშავებელი ქვის ლოდებისგან, რომლებიც ქმნიან საკმაოდ მყარ კამერას. მშენებლები იყენებდნენ ვერტიკალურად დადგმულ ფილებს და ზემოდან დაფარულ მძიმე ქვის გადახურვას. ეს მეთოდი მოითხოვდა საინჟინრო ცოდნას და მძიმე ლოდების გადაადგილების უნარს. ჩრდილოეთ კავკასიის დოლმენებისგან განსხვავებით, ჩოლმანის ნიმუში ხასიათდება ადგილობრივი მთის ქანების სპეციფიკური გამოყენებით. მიუხედავად დროისა და ბუნებრივი პროცესებისა, ნაგებობამ შეინარჩუნა თავისი ძირითადი ფორმა, რაც მის კვლევას არქეოლოგებისთვის განსაკუთრებულად საინტერესოს ხდის.

ბრინჯაოს ხანის გარემო

ჩოლმანის დოლმენამდე მისასვლელი გზა გადის შიდა ქართლის სოფლის გრუნტის გზებზე. ძეგლის მდებარეობა მიგვანიშნებს იმაზე, რომ ძველ ადამიანებს არჩეული ჰქონდათ ამაღლებული ადგილები, საიდანაც იშლება ხედი ხეობებზე. ეს არა მხოლოდ ტერიტორიული ნიშნული, არამედ სულიერი მნიშვნელობის ადგილიც უნდა ყოფილიყო წინაპართა კულტისთვის. ქვის ზედაპირი დროთა განმავლობაში ისეა დაფარული ბუნებრივი ნადებით, რომ ძეგლი იდეალურად ერწყმის გარემოს.

პრაქტიკული რჩევები ვიზიტორებისთვის

რადგან ძეგლი არ არის ტურისტულად კეთილმოწყობილი, გზად დაგჭირდებათ კოორდინატების (41.7205, 44.2109) ზუსტი გამოყენება. აუცილებელია სასიარულო ფეხსაცმელი, რადგან რელიეფი კლდოვანი და არათანაბარია. საუკეთესო პერიოდი ვიზიტისთვის არის მაისიდან ოქტომბრამდე. ვინაიდან ეს ძეგლი ღია ცის ქვეშ მდებარე არქეოლოგიური ობიექტია, გთხოვთ, არ ახვიდეთ და არ დააზიანოთ ლოდები, რათა შევინარჩუნოთ ის მომავალი თაობებისთვის.