ატენის სიონი

მდინარე ტანას ხეობაში, გორიდან სამხრეთით დაახლოებით 10 კმ-ში, ატენის სიონი VII საუკუნის ერთ-ერთი უძველესი ჯვარ-გუმბათოვანი ტაძარია. მისი კედლები ინახავს ადრეულ ქართულ წარწერებს და XI საუკუნის ფრესკებს, რაც მას შიდა ქართლის მნიშვნელოვან კულტურულ პუნქტად აქცევს.

ისტორიული კონტექსტი და მნიშვნელობა

ტაძარი აშენდა VII საუკუნის 20-30-იან წლებში და ტეტრაკონქის გეგმას მიჰყვება, რომელიც მოგვიანებით მცხეთის ჯვარში მეორდება. ატენის ხეობა შუა საუკუნეებში მნიშვნელოვანი კულტურული და სტრატეგიული არე იყო. XI საუკუნეში ინტერი მოიხატა და ტაძარი წარწერებით გამდიდრდა. კედლებზე 16 000-ზე მეტი გრაფიტი წარწერაა დაცული, რაც ატენს საქართველოს ერთ-ერთ უმდიდრეს ეპიგრაფიკულ არქივად აქცევს.

წარწერები და ატენური ხელი

კედლებზე შემორჩენილია ნუსხური დამწერლობის უძველესი ნიმუშები, 835 წლით დათარიღებული. აქვე ჩანს ადგილობრივი ატენური ხელის თავისებურებები. ტექსტებში მოხსენიებულნი არიან ისტორიული პირები, შემომწირველები და ჩვეულებრივი მნახველები, რაც შუა საუკუნეების ცოცხალ ხმას გვაგონებს.

არქიტექტურა და დეტალები

ტაძარი ნაგებია მონაცრისფრო-მწვანე თლილი ქვით, ზომები 24 x 19,2 მ. ოთხი აფსიდი და გუმბათი დოლურაზეა დაყრდნობილი. ყურადღება მიაქციეთ:

ქვის ჩუქურთმებს სარკმელებთან და ლავგარდანზე.
შეკეთების კვალს გარე წყობაში, რაც შემოსევების ისტორიას ასახავს.
ფანჯრების განლაგებას, რომელიც ხეობის რბილ შუქს ინტერიერში უშვებს. შიგნით XI საუკუნის ფრესკები ბიბლიურ სცენებს და ქართველ დიდებულებს ასახავს.

ვიზიტორთა ინფორმაცია და როგორ მივიდეთ

ტაძარი დგას ტანას მარცხენა ნაპირზე, სოფელ დიდი ატენის ზემოთ. გორიდან ატენამდე გზა მოასფალტებული და კარგ მდგომარეობაშია, სედანით მისასვლელი. მგზავრობას 15-20 წუთი სჭირდება. ავტოსადგომიდან ტაძრამდე მოკლე დახრილი ბილიკია, რაც უმეტესობისთვის ხელმისაწვდომია.

პრაქტიკული რჩევები

ჩაიცვით მოკრძალებულად; ეს მოქმედი ეკლესიაა. ქალებმა იქონიეთ თავსაფარი.
წყალი თან წაიღეთ; ტაძართან მაღაზია არ არის.
საუკეთესო სეზონია გაზაფხულის ბოლო და შემოდგომის დასაწყისი.
ფრესკებზე ფლეშით გადაღება არ არის რეკომენდებული.
ნუ ივლით საყრდენ კედლებზე, დაიცავით წყობა.

ხშირად დასმული კითხვები