ამამლოს თამარის ეკლესია

XII საუკუნის თამარის სახელობის ეკლესია დგას სოფელ ამამლოს განაპირას, დმანისის მუნიციპალიტეტში. ადგილობრივი ბაზალტითა და ტუფით ნაგები ერთნავიანი დარბაზი ქვემო ქართლის შუა საუკუნეების სოფლის არქიტექტურის მშვიდი მაგალითია, მცირე სასაფლაოთი და ღია ხედებით.

ისტორიული კონტექსტი და მნიშვნელობა

ძეგლი XII საუკუნით თარიღდება და იმ მოკრძალებული სამრევლო ეკლესიების ტალღას მიეკუთვნება, რომლებიც საქართველოს ოქროს ხანაში აშენდა. ადგილობრივი ტრადიცია მას თამარ მეფეს უკავშირებს, რაც რეგიონში ხშირია. ამამლო, აზერბაიჯანულად Hamamlı, ძველი სახელით ვარძაგარა, ისტორიულ ჯავახეთ-ქვემო ქართლის საზღვარზე მდებარეობს. ეკლესიას არაერთხელ შეკეთებია; თუნუქის სახურავი და შელესილი ინტერიერი გვიანდელი ჩარევის შედეგია. ეკლესიის გვერდით მდებარე ძველ სასაფლაოზე შემორჩენილია საფლავის ქვები და დამტვრეული ვერძის ფიგურა.

არქიტექტურა და დეტალები, რომლებსაც უნდა მიაქციოთ ყურადღება

გეგმა დარბაზულია და აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდით სრულდება. კედლები ნაგებია მოუთლელი ადგილობრივი ქვით მოვარდისფრო-მოწითალო-მომწვანო ტონებში, თლილი ქვები გამოყენებულია კუთხეებში, ლავგარდანსა და ღიობების გარშემო. სამი სარკმელია დასავლეთით, სამხრეთით და აღმოსავლეთით. სამხრეთის შესასვლელი გარედან არქიტრავიანია, შიგნიდან თაღოვანი; ღია ფერის ლოდზე გოლგოთის ჯვარია ამოკვეთილი. ყურადღება მიაქციეთ მარტივ ლავგარდანს და საძირკველში ჩადგმულ დიდ ქვებს, რაც ადრინდელ სამშენებლო ტრადიციაზე მიუთითებს.

ვიზიტორთა ინფორმაცია და როგორ მივიდეთ

ამამლო დმანისიდან დაახლოებით 15 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთითაა. მთავარი გზიდან სოფლის გზაზე გადასვლის შემდეგ საფარი ნაწილობრივ ხრეშოვანია და წვიმის შემდეგ ორმოები ჩნდება. მშრალ ამინდში სედანი ფრთხილად მივა, წვიმის შემდეგ ან ზამთარში კი 4x4 უფრო უსაფრთხოა. ეკლესიამდე ბოლო მონაკვეთი ფეხითაა. ბილეთი და გ fence არ არის; ტერიტორია ყოველთვის ღიაა.

პრაქტიკული რჩევები პატივისცემით ტურიზმისთვის

ეკლესიაში შესვლისას დაიფარეთ მხრები და მუხლები. სასაფლაოზე ნუ ივლით საფლავებზე. ამამლოში არ არის მაღაზია, ტუალეტი ან წყალი, ამიტომ სასმელი წყალი და წახემსება დმანისიდან წამოიღეთ. მობილური კავშირი სუსტია. ნაგავი წაიღეთ თან.

ხშირად დასმული კითხვები

მოქმედი ეკლესიაა?

დიახ, ადგილობრივები მას წმინდა ადგილად მიიჩნევენ და დროდადრო წირვაც იმართება.

შეიძლება მანქანით კართან მისვლა?

პარკირება შესაძლებელია რამდენიმე ათეული მეტრით დაშორებით, ბოლო მონაკვეთი ფეხითაა.

საჭიროა გიდი?

არა. შუა საუკუნეების დარბაზული ეკლესიების საბაზისო ცოდნა საკმარისია.

რა ვნახოთ ახლომახლო

დმანისის არქეოლოგიური ძეგლი მუზეუმით და სიონით მუნიციპალიტეტის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა, ცნობილი 1,8 მილიონი წლის ჰომინებით. მაშავერას ხეობა მშვიდ ხედებს გვთავაზობს. ახლოსვეა ზემო ყარაბულახის ეკლესია და ხიდი, ასევე მამულას ღვთისმშობლის ეკლესია.