გვაშტიბი

ზოგადი მიმოხილვა

გვაშტიბი იმერეთის რეგიონის ერთ-ერთი გამორჩეული სოფელია, რომელიც ხონის მუნიციპალიტეტში, ძეძილეთის თემში მდებარეობს. სოფელი გაშენებულია მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა ნაპირზე, რაც მას განსაკუთრებულ გეოგრაფიულ და ლანდშაფტურ ხიბლს სძენს. ხონიდან დაშორებულია დაახლოებით 16 კილომეტრით.

ისტორიული წარსული

სოფლის ისტორია საუკუნეებს ითვლის. წერილობით წყაროებში გვაშტიბი პირველად XVII საუკუნეში იხსენიება.

• ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობები: 1743 წლის რუკაზე სოფელი და აქ არსებული ციხე-სიმაგრე „გვასტიბეს“ სახელით არის დატანილი.
• ფეოდალური მფლობელობა: ციხე თავდაპირველად ლორთქიფანიძეთა საგვარეულოს ეკუთვნოდა, მოგვიანებით კი, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, იმერეთის უკანასკნელი მეფის, სოლომონ II-ის რეზიდენციასაც წარმოადგენდა.
• მოგზაურთა ჩანაწერები: XVIII საუკუნის ცნობილი მოგზაური იოჰან გიულდენშტედტი თავის ჩანაწერებში სოფელს შეცდომით „გვიშტიბის“ სახელით მოიხსენიებს.

კულტურული მემკვიდრეობა

სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია რამდენიმე მნიშვნელოვანი ისტორიული ძეგლი:

• გვაშტიბის ციხე: ციხე-სიმაგრე აშენებულია მაღალ, ციცაბო კირქვიან ნაპირზე. იგი ნაგებია ფლეთილი და რიყის ქვით. მართკუთხა გეგმარების მქონე ციხე ორი კოშკისა და გალავნისგან შედგებოდა. დღეისათვის მხოლოდ ნანგრევებია შემორჩენილი.
• წმინდა გიორგის ეკლესია: სოფლის სასაფლაოზე დგას XVII საუკუნის დარბაზული ტიპის ეკლესია, რომელიც 2020 წელს სრულად აღდგა და დღეს მოქმედია.

გეოგრაფია და კლიმატი

სოფელი მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ ბორცვიან მთისწინეთში. მისი გეოგრაფიული მდებარეობა განაპირობებს ზომიერად ნოტიო სუბტროპიკულ კლიმატს.

• რელიეფი: მთიანი ზონა, რომელიც ხასიათდება კირქვიანი ნიადაგებითა და მრავალფეროვანი მცენარეული საფარით.
• მდინარე: ცხენისწყლის სიახლოვე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ადგილობრივ ეკოსისტემასა და სოფლის ყოველდღიურ ცხოვრებაში.