ფუტიეთი

გეოგრაფია და ბუნება

ფუტიეთი მდებარეობს ზემო რაჭაში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ამბროლაურიდან დაახლოებით 15 კილომეტრის დაშორებით. სოფელი გაშენებულია რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე და წარმოადგენს მუნიციპალიტეტის ყველაზე მაღალ დასახლებულ პუნქტს (1250 მ). მისი გეოგრაფიული მდებარეობა განსაკუთრებულია: აქედან იღებს სათავეს მდინარე კრიხულა (რიონის მარცხენა შენაკადი), კერძოდ კი მისი ერთ-ერთი მთავარი მდგენელი - მდინარე ჭალა.

სოფლის გარემო ტიპური მაღალმთიანი რაჭის ლანდშაფტია - წიწვოვანი და ფოთლოვანი ტყეებით შემოსაზღვრული ფერდობები, კრისტალურად სუფთა ჰაერი და ალპური მდელოები. ზამთარი აქ საკმაოდ მკაცრი და თოვლიანია, ხოლო ზაფხული - გრილი და სასიამოვნო, რაც მას იდეალურ ადგილად აქცევს მათთვის, ვინც სიცხეს გაურბის.

ისტორიული წარსული

ფუტიეთი ისტორიულ წყაროებში პირველად XVI საუკუნეში იხსენიება. კერძოდ, 1578 წლის საბუთში „დავთარი ქუთათისის საყდრის გამოსავალი ბეგრისა“ იგი მოხსენიებულია „ფუტეთის“ სახელით. მოგვიანებით, 1731 წლის შეწირულობის წიგნში უკვე გვხვდება დღევანდელი ფორმა - „ფუტიეთი“.

XVIII საუკუნის შუა წლებში სოფელი რაჭის ერისთავთა მფლობელობაში იყო. თუმცა, 1759 წელს, მას შემდეგ რაც იმერეთის მეფე სოლომონ I-მა აღადგინა ქუთაისის საეპისკოპოსო კათედრა, ფუტიეთი კვლავ საქუთათლო (საეკლესიო) საკუთრება გახდა. სოფლის ისტორია მჭიდროდ არის დაკავშირებული რაჭის საერისთავოსა და იმერეთის სამეფოს პოლიტიკურ ცხოვრებასთან.

კულტურული მემკვიდრეობა

სოფლის მთავარ კულტურულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენდა ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია. ეს ქვითკირის ნაგებობა 1876-1878 წლებში აშენდა ეპისკოპოს გაბრიელ ქიქოძის თაოსნობით. საინტერესოა ის ფაქტი, რომ ეკლესიის მშენებლობაზე მოწვეული იყო ბერძენი ოსტატი გიორგი ილიანოვი. სამწუხაროდ, ეს ისტორიული ძეგლი 1991 წლის რაჭის დამანგრეველმა მიწისძვრამ თითქმის მთლიანად გაანადგურა.

გარდა ეკლესიისა, სოფლის მახლობლად შემორჩენილია ძველი ნამონასტრალის ნანგრევები, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ფუტიეთი შუა საუკუნეებში მნიშვნელოვანი სასულიერო კერა უნდა ყოფილიყო. ადგილობრივი ტოპონიმიკა და ნანგრევები დღემდე ინახავს იმ ეპოქის კვალს.

ტურისტული პოტენციალი

მიუხედავად იმისა, რომ ფუტიეთი დღეს მცირერიცხოვანი სოფელია, მას აქვს დიდი პოტენციალი ეკო-ტურიზმისა და აგრო-ტურიზმის განვითარებისთვის. მისი სიმაღლე და იზოლაცია იზიდავს მოლაშქრეებსა და ბუნების მოყვარულებს. აქედან შესაძლებელია საინტერესო საფეხმავლო მარშრუტების დაგეგმვა რაჭის ქედის მიმართულებით.

• ალპური ტურიზმი: სოფლის სიმაღლე იძლევა საშუალებას მოეწყოს მაღალმთიანი ბანაკები.
• ისტორიული ტურიზმი: ეკლესიის ნანგრევები და ნამონასტრალი საინტერესოა არქეოლოგიითა და ისტორიით დაინტერესებული პირებისთვის.
• ბუნებრივი რესურსები: მდინარე კრიხულის სათავეები და გარშემორტყმული ტყეები საუკეთესო გარემოა ფოტო-ტურიზმისა და დასვენებისთვის.

ფუტიეთი არის ადგილი, სადაც ისტორია და ველური ბუნება ერთმანეთს ერწყმის, რაც მას რაჭის ერთ-ერთ გამორჩეულ და მისტიკურ წერტილად აქცევს.