ერთაწმინდა

გეოგრაფია და მდებარეობა

სოფელი ერთაწმინდა მდებარეობს კასპის მუნიციპალიტეტში, თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე თეძმის ხეობაში. ზღვის დონიდან 890 მეტრ სიმაღლეზე მდებარე ეს დასახლება კასპიდან დაახლოებით 20 კილომეტრითაა დაშორებული. სოფელი გამოირჩევა სასიამოვნო კლიმატითა და თვალწარმტაცი ბუნებით, რაც მას მიმზიდველს ხდის როგორც ტურისტებისთვის, ისე ისტორიით დაინტერესებული პირებისთვის.

ისტორიული წარსული

სოფლის სახელი „ესტატე წმინდას“ უკავშირდება, რაც დროთა განმავლობაში „ერთაწმინდად“ გარდაიქმნა. ისტორიულ წყაროებში სოფელი პირველად XVI საუკუნეში მოიხსენიება. 1588 წელს მეფე სიმონ I-მა ერთაწმინდა სიაუშ სააკაძეს უბოძა. მოგვიანებით, XVII საუკუნიდან, სოფელი და მისი ტაძარი დიდი მოურავის, გიორგი სააკაძის მფლობელობაში გადავიდა და მისი საგვარეულო საძვალე გახდა. გადმოცემის თანახმად, ტაძარში დაკრძალულია გიორგი სააკაძის ვაჟის, პაატას მოკვეთილი თავი. XVIII-XIX საუკუნეებში სოფელს სააკაძეთა შთამომავლები — თარხნიშვილები ფლობდნენ.

ერთაწმინდის ტაძარი და არქიტექტურა

სოფლის მთავარი მშვენება XIII საუკუნის პირველ ნახევარში, დედოფალ რუსუდანის მეფობის ხანაში აგებული წმინდა ევსტაფის სახელობის ტაძარია. ეს არის ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობა, რომელიც ნაშენია სუფთად გათლილი მოყვითალო ქვით. ტაძარი გამოირჩევა თავისი დახვეწილი ორნამენტებითა და ფასადების მორთულობით. განსაკუთრებით შთამბეჭდავია აღმოსავლეთ ფასადზე გამოსახული წმინდა ევსტაფის ნადირობის სცენა. ტაძრის ინტერიერი XVII საუკუნეში მოხატა იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის ბერმა მელეტიოსმა. კომპლექსში ასევე შედის გალავანი, სამრეკლო და სხვადასხვა სამეურნეო ნაგებობების ნაშთები.

ბუნება და ადგილობრივი ყოფა

ერთაწმინდა ტიპური ქართლური სოფელია, სადაც მოსახლეობა ძირითადად სოფლის მეურნეობითაა დაკავებული. სოფლის მიდამოებში შემორჩენილია სხვა საინტერესო ძეგლებიც, მათ შორის XVIII საუკუნის ელისაბედაშვილის კოშკები და შუა საუკუნეების წმინდა თევდორეს ეკლესია. ყოველწლიურად, 20 სექტემბერს (ძველი სტილით), სოფელში აღინიშნება სახალხო დღესასწაული „ერთაწმინდობა“. სოფლის გარშემო არსებული ტყეები და თეძმის ხეობა საუკეთესო ადგილს წარმოადგენს ლაშქრობებისა და ბუნებაში დასვენების მოყვარულთათვის.