დისველი (მირტაშენი) — მედეგობის ისტორია ბოლნისის მთისწინეთში

დისველი — აჭარული ოაზისი ქვემო ქართლში

დისველი არის სოფელი ქვემო ქართლის მხარეში, ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. იგი ზღვის დონიდან 570 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს და გამოირჩევა თავისი განსაკუთრებული ისტორიითა და ადამიანური მედეგობით. სოფელი, რომელსაც ისტორიულად მირტაშენი ერქვა, დღეს აჭარელი ეკომიგრანტების ახალ სამშობლოდ იქცა.

ისტორია და მედეგობა

დისველის თანამედროვე ისტორია მჭიდროდ არის დაკავშირებული 1989 წლის ტრაგედიასთან, როდესაც ზემო აჭარაში, ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ წაბლანაში ჩამოწოლილმა მეწყერმა 28 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა. გადარჩენილი მოსახლეობის ნაწილი ბოლნისის რაიონში, ყოფილ სოფელ მირტაშენში დასახლდა. მიუხედავად თავდაპირველი სირთულეებისა, აჭარლებმა შეძლეს აქ ახალი ცხოვრების დაწყება და სოფლის აღორძინება, რომელსაც მოგვიანებით დისველი ეწოდა.

არქიტექტურული მემკვიდრეობა: მირტაშენის ეკლესია

სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია უმნიშვნელოვანესი ისტორიული ძეგლი — მირტაშენის ეკლესია, რომელიც XI-XIII საუკუნეებით თარიღდება. ეს არის დარბაზული ტიპის ნაგებობა, რომელიც თლილი ქვითაა ნაგები. ტაძარი გამოირჩევა თავისი რელიეფური დეკორით, სადაც გამოსახულია ადამიანის ფიგურები და ასომთავრული წარწერები. განსაკუთრებით საინტერესოა ხუროთმოძღვრის გამოსახულება რელიეფურ ფილაზე. ეკლესიის სიახლოვეს ასევე დგას გვიანი შუა საუკუნეების ორსართულიანი კოშკი, რომელიც სოფლის თავდაცვით წარსულზე მიუთითებს.

ბუნება და გეოგრაფია

დისველი გაშენებულია ბოლნისის მთისწინეთში, სადაც ქვემო ქართლისთვის დამახასიათებელი რბილი კლიმატი და ნაყოფიერი მიწებია. სოფლის შემოგარენი მწვანე ბორცვებითა და ვრცელი პანორამებითაა გარშემორტყმული. 570 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობა უზრუნველყოფს სასიამოვნო ჰაერსა და ხელსაყრელ პირობებს სოფლის მეურნეობისთვის.

ადგილობრივი ყოფა და „დისველური“ ყველი

სოფელში დღეს 400-მდე ადამიანი ცხოვრობს, რომლებიც ეთნიკურად ქართველები (აჭარლები) არიან. მათ ქვემო ქართლში თან ჩამოიტანეს აჭარული სტუმართმოყვარეობა და შრომისმოყვარეობა. დისველი დღეს ცნობილია თავისი რძის პროდუქტებით. აქ ფუნქციონირებს ქალთა კოოპერატივი და ყველის საწარმო, რომელიც ევროკავშირის მხარდაჭერით შეიქმნა. ადგილობრივი სულგუნი და რიკოტა უკვე მთელ საქართველოშია პოპულარული, რაც სოფლის ეკონომიკური სიძლიერის საფუძველია.

ღირსშესანიშნაობები:

• მირტაშენის ეკლესია (XI-XIII სს.) — უძველესი ტაძარი რელიეფური გამოსახულებებით.
• შუა საუკუნეების კოშკი — ისტორიული თავდაცვითი ნაგებობა.
• აჭარული ყოფა ქვემო ქართლში — ტრადიციული სამზარეულო და სტუმართმოყვარეობა.
• დისველის ყველის საწარმო — თანამედროვე სოფლის მეურნეობის წარმატებული მაგალითი.

დისველი არის ადგილი, სადაც ისტორიული ძეგლები და თანამედროვე ადამიანური ისტორიები ერთმანეთს ხვდება, რაც მას ერთ-ერთ ყველაზე საინტერესო წერტილად აქცევს ბოლნისის რუკაზე.